س 363 - مفهوم وجود یک مفهوم ماهوی است یا یک مفهوم فلسفی؟ لطفاً توضیح دهید. (کارشناسی علوم تربیتی / سمنان)

پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه): پاسخ سؤالاتی که به صورت کلی مطرح می‌شوند، به ویژه اگر در حوزه‌ی مباحث فلسفی باشند، مستلزم نوشتن یک کتاب قطور می‌باشد، چه رسد سؤال در مورد «وجود»، که اول، ابتدا، جان و زیرساخت مباحث فلسفی می‌باشد.

"فلسفه"، ابتدا از "وجود" و اقسام آن بحث می‌کند، مانند وجود حقیقی، عینی، ذهنی، واجب، ممکن ... و سایر عوارض جانبی وجود؛ و همین امر نشان می‌دهد که بحث از وجود، یک بحث فلسفی می‌باشد.

اما، اینجا سؤال از بحث و مقوله‌ی "وجود" نیست، بلکه سؤال از "مهفوم وجود" می‌باشد.

در بحث از "مفاهیم"، باید دقت نمود که دو نوع مفهوم داریم که عبارتند از: مفهوم بدیهی و مفهوم نظری.

مفهوم بدیهی به آن دسته از مفاهیم می‌گویند که نیاز به تعریف ندارد و بدون تعریف برای همگان به صورت یکسان و واحد درک می‌باشند، که از اساس آنها، همین مفهوم "وجود" به معنای "هستی" می‌باشد. اما مفهوم نظری، از آن جهت که واضح و بدیهی نیستند، نیاز به تعریف دارند که تعریف‌شان نیز مبتنی بر همان مفاهیم بدیهی و واضح اولیه می‌باشد.

بنابر این، اصل وجود، از مباحث فلسفی می‌باشد و حیثیتی که عقل برای وحدت مفهوم آن در نظر می‌گیرد، همان «طرد عدم» می‌باشد.

بنابر این، هر گونه بحثی در مورد "ماهیت وجود"، اگر چه در فلسفه از آن بحث شود، بحث از تجلی وجود در ماهیات، و یا در مفاهیم و مصادیق خارجی می‌باشد. در واقع بحث از "موجود" می‌شود، نه "وجود". بحث از ماهیتی است که "وجود" در آن تجلی یافته است. اما خودِ وجود، "لا اسم لهُ و لا رسمَ لهُ" است. او به خودش درک و شناخته می‌شود و همه چیز به او.

به علاقمندانی که دوست دارند به صورت تخصصی و علمی این مباحث را مورد مطالعه قرار دهند، پیشنهاد می‌شود پس از مطالعه کتاب «بدایة الحکمة» از مرحوم علامه طباطبایی، که تحت عنوان «آغاز فلسفه» ترجمه و منتشر شده است، مباحث مندرج در نشانی ذیل، از آیت الله مصباح یزدی را مطالعه نمایند، البته زیر نظر یک استاد فلسفه.

http://mesbahyazdi.org/farsi/?../lib/falsafeh1/ch23.htm

 

 

 

 

http://www.x-shobhe.com