چرا اگر پسری زودتر از پدرش بمیرد، از پدر بزرگ به نوه‌ها ارثی نمی‌رسد؟

پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه): اولین درس قوانین ارث در اسلام، یک درس اصول عقایدی، در خداشناسی می‌باشد و آن "مالک بودن" خداوند متعال و "مالک نبودن" سایرین (بندگان) می‌باشد.

او مالک زمین و آسمان‌ها و هر چه در آنهاست می‌باشد، « لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ »، لذا رازق نیز خود است. "وارث" اصلی همه چیز نیز خداوند متعال است، یعنی همگان می‌آیند، مروزق او هستند و می‌روند، و همه چیز هم چنان در ملک اوست.

بنابراین، کسی مالک چیزی نیست که بخواهد به میل خود وصیت کند که اموالش پس از مرگ او، چگونه تقسیم گردد و به چه کسانی، به چه میزانی برسد. مالک خداست، رازق خداست، وارث هم خداست، پس اوست که تعیین و تکلیف می‌کند و می‌فرماید: آن چه که در اختیار این بنده‌ام گذاشته بودم، حالا چگونه تقسیم شده و به چه میزان، در اختیار چه کسانی از بندگانم قرار گیرد.

الف – ارث، که به آن "ما تَرَک" [آن چه که در اختیار میت بوده، اما آنها را ترک کرده و رفته و باقی مانده است] نیز می‌گویند، مالی از "میّت" است که به بازماندگان زنده‌ی او می‌رسد.

ب – این بازماندگان، در قوانین و احکام الهی، دسته بندی شده‌اند؛ دسته‌ی اول خانواده‌ی درجه یک او هستند، یعنی پدر، مادر، فرزندان.

ج – وجود اعضایی (حتی یک نفر) در هر دسته، مانع از رسیدن ارث به اعضای دسته‌های بعدی می‌شود؛ مثلاً تا فرزندی هست، ارث حتی به نوه‌ها نیز نمی‌رسد، چه رسد به عمو یا دایی.

د – اگر پسری قبل از پدرش وفات نموده باشد، دیگر در قید حیات نیست که از او (ماترک پدرش) ارث ببرد تا به واسطه‌ی او، فرزندانش (نوه‌های پدر بزرگ) نیز سهمی ببرند.

ھ – پس اگر او زنده بود، از پدرش ارث می‌برد و آن چه به او رسیده، مایملک او می‌شد و پس از وفات، به فرزندانش می‌رسید، اما حال که قبل از پدرش وفات نموده، دیگر به او ارث نمی‌رسد [بیان شد که ارث، از میت به زنده می‌رسد].

و – اما اگر تمامی فرزندان پدربزرگ، قبل از خودش وفات نموده باشند، ارث به نوه‌ها می‌رسد.

*- در واقع، نوه ارث نمی‌برد، چرا که اگر پدرش (فرزند میت) زنده باشد، ارث به او می‌رسد و اگر زنده نباشد، ارثی ندارد که آن را به فرزندان او (نوه‌ها) بدهند. نوه‌ها آنگاه ارث می‌برند که وارثین دسته اول (فرزندان) هیچ کدام زنده نمانده باشند.

*- نوه‌ها، نمی‌توانند به وارثان فعلی میت (فرزندانش) بگویند: چون ما فرزندان فرزند کسی هستیم که به او ارثی نرسیده، شما باید از مایملک خود، سهمی به ما بدهید! همان‌طور که فرزندان آنها نیز سهمی نمی‌برند، بلکه پدر یا مادر زنده‌ی آنها سهم می‌برند.

 

 

http://www.x-shobhe.com